الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

475

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

حالت وحشت و اضطراب شديدى بر تمام وجودشان حاكم است ، و ذلت و تسليم سر تا پاى آنها را فرا گرفته ، و ديگر خبرى از آن همه گردنكشى و ستيزه جويى و طغيان و ظلم و استبداد و ايذا و آزار مظلومان نيست ، و زير چشمى به آتش دوزخ مىنگرند ! اين ترسيمى است از حالت كسى كه شديدا از چيزى مىترسد و نمىخواهد آن را با تمام چشمش ببيند و در عين حال نمىتواند از آن غافل بماند ، ناچار پيوسته مراقب آن است اما با گوشه چشم ! بعضى از مفسران گفته‌اند كه « طرف خفى » در اينجا به معنى نگاه كردن آنها با چشم نيم باز است ، چرا كه از شدت وحشت قدرت بر گشودن چشم ندارند ، يا چنان وارفته و بى رمقند كه حتى حال گشودن چشم را به طور كامل ندارند ! هنگامى كه حال انسان قبل از ورود در آتش چنين باشد ، چه بر او خواهد گذشت هنگامى كه وارد دوزخ شود ، و در ميان عذاب دردناكش قرار گيرد ؟ ! آخرين مجازاتى كه در اينجا بيان شده شنيدن ملامت و سرزنش دردناك مؤمنان است ، چنان كه در پايان آيه آمده است : « كسانى كه ايمان آورده‌اند مىگويند : زيانكاران واقعى آنها هستند كه سرمايه‌هاى جان و خانواده خود را در روز قيامت از دست داده ، و زيان كرده‌اند « ( * ( وَقالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ) * ) . چه زيانى از اين بالاتر كه انسان هستى خويشتن را از دست دهد ، و سپس همسر و فرزند و بستگان خود را ، و در درون عذاب الهى گرفتار آتش حسرت و فراق نيز بشود . سپس مىافزايند : « اى اهل محشر ! همه بدانيد كه ظالمان و ستمگران امروز در عذاب دائم خواهند بود » ( * ( أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذابٍ مُقِيمٍ ) * ) .